Herstelkader rentederivaten (SWAP's) update

07 juli 2017 - (1766 keer gelezen)


Ruim 17.000 ondernemers, waaronder vele binnenvaartondernemers, hebben in het verleden hun schip gefinancierd met rentederivaten, ook wel SWAP genoemd. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft in december 2015 geconstateerd dat herbeoordelingen van rentederivatendossiers bij de zes betrokken banken onjuistheden en onvolledigheden bevatten.


Conclusie was dat het proces van herbeoordelingen niet per 31 december 2015 door de banken kon worden afgesloten. Door externe, onafhankelijk deskundigen is de zogenaamde “Derivatencommissie” in het leven geroepen. Op 5 juli 2016 heeft deze commissie een zogenaamd “Uniform Herstelkader” opgesteld waaraan alle banken zich hebben verbonden. Op 19 december 2016 is dit Herstelkader definitief gemaakt. (Zie ook deze Nieuwsbrief voor meer informatie.)


Bij het beoordelen van de rentederivatenproblematiek is een terugkerend thema dat moeilijk is na te gaan of, en zo ja, in welke mate ontoereikende informatievoorziening aan een MKB-klant een schending van de zorgplicht van een bank oplevert. In het verlengde daarvan is het ook moeilijk na te gaan of, en zo ja in hoeverre, de betreffende MKB-klant daardoor schade heeft geleden. Bij het opstellen van het Herstelkader is daarom gezocht naar een oplossing die een voor verreweg de meeste betrokkenen doeltreffende oplossing biedt.

Voorwaarden Herstelkader

Om voor het Herstelkader in aanmerking te komen gelden twee vereisten:

  • Cliënten met een derivaat lopend tussen 1 april 2011 en 1 april 2014 worden actief, dat wil zeggen zonder initiatief van de cliënt, betrokken in de beoordeling onder het Herstelkader;
  • Alleen “niet professionele en niet deskundige cliënten” komen in aanmerking.
    Kijkend naar de balanstotalen en gerealiseerde omzetten vallen de binnenvaartondernemers ruim onder dit criterium.

Vervolgstappen van het Herstelkader

Het herstel volgens het Herstelkader voorziet in het doorlopen de volgende stappen:

  • Stap 1: Voor zover zeer complexe (‘exotische’) derivaten niet geschikt zijn voor de MKB’er worden deze gecompenseerd. Dat wil zeggen, alle derivaten anders dan swap, cap, collar of swaption moeten worden omgezet in een “noodzakelijk substituut”.
  • Stap 2: De deelnemende banken compenseren MKB’ers voor zover rentederivaten niet aansluiten bij de onderliggende leningen.
  • Stap 3: De deelnemende banken bieden klanten een coulancevergoeding aan. Deze vergoeding bedraagt een gestaffeld percentage van de rente die de klant per saldo onder een renteswap aan de bank heeft betaald, en naar verwachting nog zal betalen, met een maximum van € 100.000. De coulancevergoeding is aangewezen omdat het “moeilijk is om na te gaan of in individuele gevallen een MKB’er ontoereikend is voorgelicht en zo ja of en hoeveel schade dan is ontstaan, mede gezien het aantal rentederivatendossiers en het belang van tijdige afwikkeling”.
  • Stap 4: Onverwachte verhogingen van rente-opslagen aan klanten met een financiering in combinatie met een renteswap worden volledig vergoed. Volledig wil zeggen “uitsluitend voor dat gedeelte waarover geen coulancevergoeding verschuldigd is”.

Iedere betrokkene moet een bericht van de bank ontvangen. Geen brief betekent dat de betrokkenen zelf actie moet ondernemen, en zelf een stuitingsbrief aan de bank moeten sturen.


Zelf aanmelden is van toepassing op derivaten welke een oorspronkelijke einddatum hadden na 1 april 2011, maar reeds voortijdig (voor 1 april 2011) zijn beëindigd. Deze derivaten hoeven de banken niet op eigen initiatief en proactief te behandelen. Deze derivaten moeten door de klanten zelf bij de banken worden aangemeld. De termijn voor de aanmelding hiervan is verlengd tot 30 september 2017.


Als de bank dan vervolgens in de loop van dit jaar een voorstel verstuurt, is het de vraag of nu wèl alle punten tot herstel (en dat zijn er nogal wat) worden meegenomen door de bank en of deze berekeningen kloppen. Voor een leek, maar ook voor de meeste accountants, is dit echter niet te controleren.


De Derivatencommissie (onder toezicht van de AFM) heeft zelf al geconstateerd dat diverse analyses van een zelfde dossier kunnen leiden tot verschillende uitkomsten. Dat kan zomaar inhouden dat de ondernemer straks akkoord gaat met een compensatie die feitelijk te laag is. Met andere woorden: Hoe weet de ondernemer of het aanbod van de bank nu wél klopt?


Een goede voorbereiding op dit aanbod van de bank en bewaking van de termijnen is voor de ondernemer daarom van essentieel belang. Dit kan de ondernemer doen door zich bij te laten staan door een hierin gespecialiseerd adviesbureau. Deze specialist kan door middel van een quick scan de situatie volledig doorrekenen. De ondernemer kan er daarna voor kiezen om zich al dan niet door deze specialist bij te laten staan in het vervolgtraject richting de bank.


Het laatste nieuws is dat kwetsbare MKB’ers (lees ondernemers die bij “bijzondere kredieten” zijn ondergebracht) aan wie in het verleden ten onrechte ingewikkelde rentederivaten zijn verkocht, in de loop van dit jaar een voorschot krijgen op schadeherstel van hun bank. Dat staat in de zeer recente voortgangsrapportage over de uitvoering van het uniform herstelkader rentederivaten van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Dit betekent vermoedelijk (helaas) ook dat de echte hoogte van de compensatie pas in 2018 bekend wordt gemaakt, in tegenstelling tot eerdere (officiële) berichten.


Kortom:

  • Controleer of u een bericht van de bank heeft ontvangen.
  • Meld u in bijzondere gevallen zelf aan.
  • Laat u adviseren bij de beoordeling van de eventuele compensatie.


Voor eventuele vragen kunt u zich bij ons melden via info@bln.nl.




Reageren


Reacties (0)